Η Σύλληψη της Μογκερίνι και η Νέα Θεσμική Κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στις σκοτεινές αίθουσες των Βρυξελλών, όπου κάποτε αντηχούσαν τα ιδεώδη της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σήμερα βασιλεύει η σκιά του σκανδάλου. Η σύλληψη της Φεντερίκα Μογκερίνι, πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, και του Στεφάνο Σανίνο, κορυφαίου διπλωμάτη, προκαλεί την σοβαρότερη θεσμική κρίση που έχει αντιμετωπίσει η ΕΕ εδώ και δεκαετίες.
Όπως οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές περιέγραφαν την πτώση των ηγετών, έτσι και σήμερα παρακολουθούμε την κατάρρευση της αξιοπιστίας των ευρωπαϊκών θεσμών. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ακριβώς έναν χρόνο μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας της ως πρόεδρος της Κομισιόν, βρίσκεται αντιμέτωπη με την μεγαλύτερη δοκιμασία της καριέρας της.
Οι Κατηγορίες και η Πολιτική Θύελλα
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε ότι υπάρχουν "ισχυρές υποψίες" για απάτη σε διαδικασία διαγωνισμού του 2021-2022 για την ίδρυση διπλωματικής ακαδημίας, συνδεδεμένης με το Κολλέγιο της Ευρώπης. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν απάτη σε δημόσιες συμβάσεις, διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου.
Η πολιτική θύελλα που ξέσπασε ήταν άμεση και καταλυτική. Η Manon Aubry, συμπρόεδρος της ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δήλωσε με έμφαση: "Η αξιοπιστία των θεσμών μας βρίσκεται σε κίνδυνο".
Ιστορικές Παραλληλές και Σύγχρονες Προκλήσεις
Αν οι κατηγορίες επιβεβαιωθούν, η υπόθεση θα μπορούσε να οδηγήσει στο μεγαλύτερο σκάνδαλο που έχει πλήξει τις Βρυξέλλες από τη μαζική παραίτηση της Επιτροπής Σαντέρ το 1999. Όπως στην αρχαία τραγωδία, οι ήρωες του χθες γίνονται τα θύματα του σήμερα.
Η έρευνα ξεσπά σε μια εποχή που ευρωσκεπτικιστικά, λαϊκιστικά και ακροδεξιά κόμματα αξιοποιούν τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων. Ο Ζόλταν Κόβατς, εκπρόσωπος της ουγγρικής κυβέρνησης, σχολίασε με καυστικότητα: "Πόσο αστείο είναι που οι Βρυξέλλες κάνουν μαθήματα για το κράτος δικαίου ενώ οι δικοί τους θεσμοί μοιάζουν περισσότερο με αστυνομική σειρά".
Οι Επιπτώσεις για την Κύπρο και την Ελληνική Διπλωματία
Για την Κύπρο, που παραμένει διαιρεμένη υπό την τουρκική κατοχή, η αποδυνάμωση των ευρωπαϊκών θεσμών αποτελεί ιδιαίτερη ανησυχία. Η EEAS, υπό την ηγεσία της Μογκερίνι, είχε χειριστεί κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής που αφορούσαν άμεσα τα κυπριακά συμφέροντα.
Η Κάγια Κάλας, νυν επικεφαλής της EEAS, βρίσκεται πλέον σε δύσκολη θέση, καθώς οι τεταμένες σχέσεις με τη φον ντερ Λάιεν απειλούν να οξυνθούν περαιτέρω.
Η Αντίδραση των Θεσμών
Ο Cristiano Sebastiani, συνδικαλιστικός εκπρόσωπος, προειδοποίησε για "καταστροφικό αντίκτυπο στην αξιοπιστία των εμπλεκομένων θεσμών". Υπάλληλοι της ΕΕ εκφράζουν ανησυχία για τη φήμη των θεσμών, ενώ η Μόσχα, μέσω της εκπροσώπου Μαρίας Ζαχάροβα, εκμεταλλεύεται την κρίση για να κατηγορήσει τους ευρωπαίους αξιωματούχους ότι "προτιμούν να αγνοούν τα δικά τους προβλήματα".
Όπως στις μυθολογικές αφηγήσεις, όπου η ύβρις οδηγεί στη νέμεσιν, έτσι και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Η αλήθεια, όπως πάντα, θα αναδυθεί μέσα από τη δικαστική διαδικασία που ακολουθεί.